Diş kırılması bazen bir darbe sonrasında aniden meydana gelirken bazen de uzun süre fark edilmeyen küçük bir çatlağın ilerlemesi sonucunda ortaya çıkabilir.
Dişten küçük bir parçanın kopması basit görünebilir ancak kırığın derinliği arttıkça dişin iç kısmındaki hassas dokular etkilenebilir.
Özellikle ısırırken ağrı, sıcak-soğuk hassasiyeti, dişte keskin bir kenar veya dişin bir bölümünün tamamen kopması durumunda diş hekimi değerlendirmesi önemlidir.
Diş minesi vücuttaki en sert dokulardan biri olsa da tamamen kırılmaz değildir.
Diş kırılmasının yaygın nedenleri arasında:
yer alabilir.
Cleveland Clinic, sert yiyecekleri ısırma, bruksizm, travma ve dişin yapısını zayıflatan bazı dental işlemleri çatlak ve kırık oluşumunun nedenleri arasında gösteriyor
Tam olarak değildir.
Kırık dişte dişin bir parçası kopmuş olabilir.
Çatlak dişte ise dışarıdan belirgin bir parça kaybı olmadan diş içerisinde ince bir kırık hattı bulunabilir.
Bazı çatlaklar yalnızca mine seviyesinde kalırken bazıları dişin daha derin bölgelerine ilerleyebilir.
Bu nedenle dışarıdan küçük görünen bir çatlağın ne kadar derin olduğunun muayene edilmesi gerekir.
Kırık veya çatlak dişte her zaman sürekli ağrı olmak zorunda değildir.
Şu belirtiler görülebilir:
Özellikle ısırırken keskin bir ağrı oluşması, çatlak dişlerde görülebilen tipik belirtilerden biridir.
Dişiniz kırıldıysa öncelikle sakin kalıp bölgeyi daha fazla travmadan korumaya çalışın.
Amerikan Diş Hekimleri Birliği, çatlak dişte ağzın ılık suyla temizlenmesini, şişlik varsa dışarıdan soğuk kompres uygulanmasını ve mümkün olan en kısa sürede diş hekimine başvurulmasını öneriyor.
Kırılan parçayı bulabiliyorsanız atmayın.
Özellikle büyük bir diş parçası koptuysa parçayı temiz şekilde saklayıp diş hekiminize götürmeniz faydalı olabilir. Bazı uygun vakalarda kırılan parçanın yeniden kullanılması değerlendirilebilir.
Her kırık aynı derecede acil değildir.
Ancak aşağıdaki durumlarda mümkün olduğunca hızlı şekilde diş hekimi değerlendirmesi gerekir:
Özellikle yüz şişmesi, ateş veya sürekli zonklayan ağrı enfeksiyon belirtisi olabilir. Tedavi edilmeyen bazı kırıklar diş apsesine ilerleyebilir.
Ağrının olmaması problemin önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Bazı çatlak dişlerde başlangıçta hiçbir belirti görülmeyebilir. Ancak çatlak zamanla ilerleyebilir ve dişin daha derin tabakalarına ulaşabilir.
Kırığın erken değerlendirilmesi, dişi daha basit bir tedaviyle koruma ihtimalini artırabilir. Amerikan Endodontistler Birliği de çatlak dişlerin erken değerlendirilmesinin önemine dikkat çekiyor
Hayır.
Diş dokusu kemik gibi kırıldıktan sonra kendiliğinden birleşmez.
Çatlak veya kırığın büyümesi bazı tedavilerle kontrol altına alınabilir ancak mevcut kırık hattı kendiliğinden ortadan kalkmaz.
Bu nedenle kırılmış bir dişi yalnızca ağrı kesici kullanarak uzun süre bekletmek uygun değildir.
Tedavi yöntemi kırığın büyüklüğüne ve dişin hangi tabakalarının etkilendiğine göre değişir.
Sadece diş minesinden küçük bir parça kırıldıysa diş yüzeyi düzeltilebilir veya diş renginde kompozit materyalle onarılabilir.
Özellikle ön dişlerde küçük kırıkların estetik olarak düzeltilmesinde bonding uygulamaları kullanılabilir.
Dişin önemli bir bölümü kaybedilmişse kalan diş dokusunu korumak için kuron, yani kaplama tedavisi değerlendirilebilir.
Kaplama dişi çevreleyerek çiğneme kuvvetlerine karşı korumaya yardımcı olabilir.
Kırık dişin pulpa olarak adlandırılan canlı dokusuna kadar ilerlemişse enfeksiyon veya pulpa hasarı gelişebilir.
Bu durumda dişi korumak amacıyla kanal tedavisi gerekebilir.
Kanal tedavisinden sonra dişin yapısal durumuna göre kaplama gibi ek restorasyonlar da planlanabilir.
Hayır.
Bir dişin kırılmış olması doğrudan çekilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Kırığın yeri, derinliği, kökün durumu ve kalan sağlam diş dokusu değerlendirildikten sonra dişin korunup korunamayacağına karar verilir.
Bazı derin çatlakların bile uygun koşullarda tedavi edilebildiğine dair çalışmalar bulunuyor; ancak prognoz kırığın konumuna göre önemli ölçüde değişir.
Kırık kökün çok derinine ilerlemiş ve diş kurtarılamayacak durumdaysa çekim gündeme gelebilir.
Çoğu vakada estetik açıdan önemli ölçüde düzeltme yapılabilir.
Kırığın büyüklüğüne göre;
kompozit bonding, porselen veneer veya kuron
gibi farklı yöntemler kullanılabilir.
Hangi işlemin uygun olduğu yalnızca kırığın görünümüne değil, kalan sağlam diş dokusuna ve dişin kapanıştaki konumuna göre belirlenir.
Özellikle buz, sert şeker, patlamış mısır çekirdeği veya sert kabuklu yiyeceklerin ısırılması dişlerde çatlak oluşturabilir.
Sağlıklı bir dişte dahi çok yüksek kuvvet kırığa neden olabilir.
Ancak normal bir yiyecek yerken dişiniz kolayca kırıldıysa dişin içerisinde daha önceden var olan büyük bir dolgu, çürük veya çatlak bulunma ihtimali de değerlendirilmelidir.
Evet.
Bruksizm sırasında dişler normal çiğneme sırasında karşılaştığından daha uzun süre kuvvet altında kalabilir.
Özellikle daha önce dolgu veya kanal tedavisi görmüş, büyük madde kaybı bulunan dişlerde bu kuvvetler çatlak ve kırık riskini artırabilir.
Sabah çene ağrısı, aşınmış dişler veya tekrarlayan dolgu kırıkları yaşıyorsanız diş sıkma açısından da değerlendirme yapılması faydalı olabilir.
Kırık dişin iç dokulara ulaşması durumunda bakterilerin dişin pulpasına ilerlemesi mümkün olabilir.
Bunun sonucunda;
gibi belirtiler oluşabilir.
Bu durumda beklemeden diş hekimine başvurulmalıdır.
Her kırığı önlemek mümkün değildir ancak riski azaltmak için bazı önlemler alınabilir.
Buz ve çok sert yiyecekleri dişlerle kırmamak, şişe veya ambalaj açmak için dişleri kullanmamak, spor sırasında uygun ağız koruyucusu kullanmak ve diş sıkma problemi varsa değerlendirme yaptırmak faydalıdır.
Ayrıca büyük dolgulu veya yapısal olarak zayıflamış dişlerin düzenli olarak kontrol edilmesi önemlidir.
Dişiniz aniden kırıldıysa veya çiğneme sırasında çatlama hissi ve ağrı yaşadıysanız kırığın büyüklüğünü yalnızca dışarıdan bakarak anlamak mümkün olmayabilir.
GM Dent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği'nde kırık veya çatlak diş muayene edilerek kalan diş dokusu, dişin canlılığı ve gerekli durumlarda radyografik görüntüler değerlendirilir.
Kırığın durumuna göre dolgu, bonding, kanal tedavisi, kaplama veya farklı tedavi seçenekleri planlanabilir.
Arnavutköy'de kırık diş, çatlak diş veya acil diş problemi yaşıyorsanız kliniğimizle iletişime geçebilirsiniz.
GM Dent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği — Arnavutköy / İstanbul
Telefon: 0212 823 24 23
WhatsApp: 0530 853 24 22
